۷ تجربه واقعی من برای جلوگیری از جعل چک صیادی

من سال‌هاست که با چک سر و کار دارم—چه برای معاملات شخصی، چه در فضای کسب‌وکار. اگرچه امروز تمام چک‌ها صیادی هستند و سیستم صیاد تا حد زیادی جلوی جعل رو گرفته، اما باز هم رعایت چند نکته ساده می‌تونه خیال ما رو راحت‌تر کنه.

در اینجا می‌خوام تجربه‌ شخصی خودم رو با شما به اشتراک بذارم؛ ۷ کاری که همیشه موقع صدور چک انجام می‌دم تا جلوی هرگونه جعل و سوءاستفاده رو بگیرم:

۱. امضای منحصربه‌فرد اما معقول دارم

یاد گرفته‌ام نه امضای خیلی ساده‌ خوبه، نه امضای خیلی پیچیده.
چون امضای ساده راحت جعل می‌شه و امضای شلوغ هم ممکنه توسط کارمند بانک با دقت بررسی نشه.

من امضایی دارم که خاص خودمه، اما قابل خوندن و بررسیه. همیشه هم کنار امضا، نام و نام خانوادگی‌ام رو با دستخط خودم می‌نویسم. این سبک نوشتن باعث می‌شه جعل امضا سخت‌تر بشه.

۲. از یک خودکار برای نوشتن کل چک استفاده می‌کنم

همیشه با یک خودکار، کل اطلاعات چک رو می‌نویسم.
جوهر هر خودکار—even اگر رنگش مشابه باشه—تفاوت‌هایی داره که در بررسی کارشناسی قابل شناساییه. این کار اگر کسی بخواد متن رو دستکاری کنه، کارش رو سخت‌تر می‌کنه.

۳. دسته چکم همیشه در جای امنه

هیچ‌وقت دسته چکم رو روی میز کار، در کیف باز یا حتی در جیب کت رها نمی‌کنم.
یاد گرفته‌ام که حتی چند ثانیه غفلت، ممکنه فرصتی برای سواستفاده باشه. الان دسته چک‌هام فقط در کمد قفل‌دار یا گاوصندوق نگهداری می‌شن.

۴. مبلغ چک رو کامل می‌نویسم: عدد، حروف، واحد پول

من مبلغ رو هم به عدد، هم به حروف می‌نویسم و حتماً واحد پول (ریال یا تومان) رو هم مشخص می‌کنم.
همیشه سعی می‌کنم جلوی متن‌های نوشته‌شده خط بکشم تا نشه چیزی بهش اضافه کرد. به تجربه فهمیدم همین دقت‌های کوچک می‌تونه جلوی جعل رو بگیره.

۵. قبلاً چسب شفاف روی مبلغ می‌زدم، اما الان دیگه لازم نیست

قبلاً یکی از روش‌های جلوگیری از جعل چک، زدن چسب شفاف روی مبلغ بود تا کسی نتونه عدد رو تغییر بده.
اما الان که تمام اطلاعات چک مثل مبلغ، تاریخ، نام و کد ملی دریافت‌کننده در سامانه صیاد ثبت می‌شه، این روش دیگه کاربردی نداره.

هرگونه اختلاف بین اطلاعات چک و سامانه، باعث باطل شدن چک می‌شه.
برای همین من دیگه سراغ چسب شفاف نمی‌رم، چون امنیت اصلی از طریق سامانه تأمین می‌شه.

۶. چک سفیدامضا؟ تحت هیچ شرایطی!

به‌شدت از دادن چک سفیدامضا پرهیز می‌کنم. حتی اگر طرف مقابلم از نزدیک‌ترین افراد زندگیم باشه.
اگر یه وقت یکی از برگه‌های چکم گم بشه یا به سرقت بره، بلافاصله با بانک تماس می‌گیرم، گزارش مفقودی می‌دم و حتماً موضوع رو به مراجع انتظامی و قضایی هم اطلاع می‌دم.

۷. تاریخ چک رو با دقت و در چند حالت می‌نویسم

تاریخ چک رو همیشه هم به عدد، هم به حروف، و گاهی هم افقی و هم عمودی درج می‌کنم.
کنار تمام قسمت‌های پرشده نقطه یا خط می‌کشم تا فضای خالی باقی نمونه.
هنگام امضا هم حواسم هست اثر امضام روی برگه‌های زیر دسته چک نیفته.

چرا صیادی بودن چک‌ها خیال منو راحت‌تر کرده؟

الان همه چک‌ها «صیادی» هستند. یعنی هر چک یک کد ۱۶ رقمی داره که در سامانه صیاد بانک مرکزی ثبت می‌شه.
وقتی چکی صادر می‌کنم، بلافاصله اطلاعاتش رو در سامانه ثبت می‌کنم.
گیرنده هم خیلی راحت می‌تونه با استعلام آنلاین، اعتبار من و وضعیت چک رو بررسی کنه.

از وقتی این سامانه راه‌اندازی شده، جعل چک بسیار سخت‌تر شده. اما با این حال، رعایت نکاتی مثل موارد بالا هنوز هم کاملاً ضروریه.

نظر و تجربه شما چیه؟

آیا شما هم از چک‌های صیادی استفاده می‌کنید؟
برای بالا بردن امنیت چک‌ها چه کاری انجام می‌دید؟ خوشحال می‌شم تجربه یا پیشنهاد شما رو در بخش دیدگاه‌ها بخونم.

سؤالات متداول درباره جعل چک و روش‌های جلوگیری از آن